Кыргыз Республикасында Айылдарды комплекстүү өнүктүрүү долбоорунун экинчи фазасынын расмий ачылышы б
2026-жылдын 2-июнунда Бишкек шаарында Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлиги, KOICA жана Good Neighbors Kyrgyz Republic тарабынан биргелешип ишке ашырылып жаткан Кыргыз Республикасында Айылдарды комплекстүү өнүктүрүү долбоорунун экинчи фазасынын расмий ачылыш аземи болуп өттү.
Иш-чарага Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министринин орун басары Рустам Анарбекович Балтабаев, Корея Республикасынын Кыргыз Республикасындагы Атайын жана Ыйгарым укуктуу Элчиси Ким Кванджэ, Кыргыз Республикасындагы KOICA өкүлчүлүгүнүн директору Лим Соён, Good Neighbors Kyrgyz Republic уюмунун директору Чо Сунхенг, ошондой эле мамлекеттик органдардын, эл аралык уюмдардын жана өнөктөш мекемелердин өкүлдөрү катышты.
Коноктор өздөрүнүн куттуктоо сөздөрүндө Кыргыз Республикасындагы Айылдарды комплекстүү өнүктүрүү долбоорунун аймактардын туруктуу социалдык-экономикалык өнүгүүсү үчүн стратегиялык маанисин белгилешип, Кыргыз Республикасы менен Корея Республикасынын ортосундагы кызматташтыкты мындан ары чыңдоонун маанилүүлүгүн баса белгилешти.
Аземдин жүрүшүндө долбоордун биринчи фазасынын негизги жыйынтыктары жана Ош, Баткен жана Жалал-Абад облустарында ишке ашырыла турган экинчи фазанын негизги багыттары тааныштырылды.
Белгилей кетсек, буга чейин, 2026-жылдын 1-июнунда Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлиги, Кореянын эл аралык кызматташтык агенттиги (KOICA) жана Good Neighbors Kyrgyz Republic Кыргыз Республикасында Айылдарды комплекстүү өнүктүрүү долбоорунун экинчи фазасын ишке ашыруу боюнча үч тараптуу Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумга кол коюшкан.
Долбоордун жаңы этабы фермерлерди жана айыл чарба кооперативдерин колдоого, кайра иштетүү тармагын өнүктүрүүгө, айылдык инфраструктураны модернизациялоого, логистикалык борбор түзүүгө, микрокаржылоо кызматтарына жеткиликтүүлүктү кеңейтүүгө жана агрардык секторго санариптик чечимдерди киргизүүгө багытталган.
Биз биргеликте айыл аймактарынын туруктуу өнүгүүсүнө көмөк көрсөтүү, айыл калкынын бакубаттуулугун жогорулатуу жана Кыргыз Республикасынын агроөнөр жай потенциалын чыңдоо багытындагы иштерди улантабыз.
2023-жылдын 26-июнунан 30-июнуна чейин Чунгбук университетинин (Корея Республикасы) профессорлору Кыргыз Республикасындагы «Берекелүү аймак» айылдарын комплекстүү өнүктүрүү долбооруна мониторинг жүргүзүү жана баалоо үчүн Кыргызстанга келишти. Алардын иш сапарынын максаты долбоордун натыйжалуулугун жана анын Ош жана Баткен облустарындагы 30 айылда жашаган жамааттардын жашоо шарттарын жакшыртууга тийгизген таасирин баалоо болгон.
Иш сапардын алкагында долбоордун ар кандай объектилерин, анын ичинде өнүктүрүү борборлорун, футбол аянтчаларын, газ жана суу менен камсыздоо системаларын, фельдшердик-акушердик пункттарды, ичүүчү суу резервуарларын, асфальтталган жолдорду жана бала бакчаларды карашты. Профессорлор жергиликтүү фермерлер менен активдүү баарлашып, алардын тажрыйбасын үйрөнүп, Кыргыз Республикасынын айыл чарбасы тууралуу түшүнүк алышты. Мониторингдин жана баалоонун натыйжалары консультациялар жана сунуштар аркылуу долбоорду башкарууда чечүүчү ролду ойноп, долбоордун максаттарына жетишүүгө олуттуу салым кошоору күтүлүүдө.
* Кыргыз Республикасындагы айылдарды комплекстүү өнүктүрүү долбоору Кыргыз Республикасынын Өкмөтү, Айыл чарба министрлиги жана KOICA менен биргеликте 4 жылдын ичинде 30 айылда жакырчылыкты кыскартууга багытталган. Социал-экономикалык шарттарды жакшыртууга, аялдардын укуктарын илгерилетүүгө, айыл чарбасын туруктуу өнүктүрүүгө жана айылды өнүктүрүү саясатын колдоого багытталган.
Гуд Нейборс уюму коомчулукту өнүктүрүү долбоорлорунун алкагында 15 мектептин 11 класс окуучулар үчүн масштабдуу долбоорун - «Мектеп окуучулары үчүн жалпы республикалык тестирлөө курстарын» баштады. ЖРТ* Кыргызстандын жогорку окуу жайларына кирүү экзамендерин алмаштыруучу милдеттүү тест. Курс 3 айга созулат жана студенттин тандоосу боюнча негизги тестке (кыргыз/орус тили, математика) жана предметтик тестке (тарых, математика, биология, химия ж.б.) даярданууну камтыйт.
ЖРТ курсу өлкөнүн 4 облусунан келген 320 студентти камтыйт. Долбоордун максаты: Мектеп окуучуларынын сапаттуу билимге жетүү мүмкүнчүлүгүн жогорулатуу жана жогорку окуу жайларга тапшырууга көмөк көрсөтүү. Долбоор биздин студенттерге ЖОЖдорго, анын ичинде бюджеттик окуу жайларга тапшырууга жардам берет.
Кыргыз Республикасындагы Гуд Нейборс уюму 2023-жылдын февраль айында Көк-Чу (Коомчулукту өнүктүрүү долбоору) алкагында Мирное айылындагы Ден соолук борборун жакшыртуу ишин аяктады. Жылытуу системасы орнотулуп, суу түтүгү жакшыртылып, керектүү шарттар да түзүлдү. Мирное айылынын жашоочуларынын көбү кыш мезгилинде медициналык кароодон өтүп жаткан учурда жылуулук системасы жок болгондуктан медпунктта боло алышкан эмес. Эми филиалдын колдоосу менен Ден соолукту чыңдоо борбору жылдын каалаган мезгилинде ыңгайлуу иштей алат. Калктын жана өзгөчө балдар үчүн маанилүү кызматтарга жеткиликтүүлүктү жакшыртуунун негизги максаты менен инфраструктураны өнүктүрүүнү камсыз кылуу коомчулукту долбоорлорун ишке ашырууда Кыргыз Республикасындагы Гуд Нейборстун ар дайым маанилүү багыттарынын бири болуп саналат.